Ekonomia normatywna to jedna z dwóch głównych gałęzi ekonomii, obok ekonomii pozytywnej. Zajmuje się ona wartościowaniem działań i polityk gospodarczych z punktu widzenia ich pożądanych lub niepożądanych skutków, opierając się na subiektywnych ocenach dotyczących tego, co jest dobre lub złe dla społeczeństwa. W przeciwieństwie do ekonomii pozytywnej, która stara się opisywać, jak gospodarka działa i jakie są przyczyny i skutki określonych zjawisk bez wydawania sądów wartościujących, ekonomia normatywna koncentruje się na tym, jak gospodarka powinna funkcjonować. W tym kontekście, ekonomia normatywna często opiera się na zasadach etycznych i moralnych, proponując kierunki działań, które powinny zostać podjęte w celu osiągnięcia określonych celów społecznych.
Podstawy ekonomii normatywnej
Ekonomia normatywna opiera się na założeniu, że możliwe jest określenie celów społecznych, które są pożądane i których realizacja powinna być dążeniem polityki gospodarczej. W tym kontekście, analiza normatywna często wykorzystuje koncepcje sprawiedliwości, równości, efektywności czy dobrobytu, aby ocenić różne scenariusze gospodarcze. Decyzje polityczne, takie jak wprowadzenie podatków, regulacje rynkowe czy alokacja zasobów publicznych, są oceniane przez pryzmat ich wpływu na społeczeństwo i zgodności z przyjętymi celami społecznymi.
W ekonomii normatywnej ważną rolę odgrywają wartości i przekonania, które mogą różnić się w zależności od kultury, tradycji czy osobistych poglądów. To sprawia, że wnioski wyciągane w ramach analizy normatywnej mogą być przedmiotem debat i dyskusji. Mimo to, ekonomia normatywna stara się oferować narzędzia do oceny polityk gospodarczych, które mogą przyczynić się do poprawy jakości życia i zwiększenia dobrobytu społecznego.
Zastosowania ekonomii normatywnej
Ekonomia normatywna znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach polityki gospodarczej, w tym w polityce fiskalnej, polityce monetarnej, regulacji rynków czy w projektowaniu systemów opieki społecznej. Przykładowo, w kontekście polityki fiskalnej, ekonomia normatywna może być wykorzystana do oceny, czy system podatkowy jest sprawiedliwy i czy przyczynia się do redukcji nierówności społecznych. W dziedzinie polityki monetarnej, analizy normatywne mogą dotyczyć oceny, czy cele inflacyjne ustalone przez bank centralny są odpowiednie z punktu widzenia stabilności cen i zatrudnienia.
Jednym z kluczowych obszarów, w których ekonomia normatywna ma znaczące zastosowanie, jest ocena polityk związanych z ochroną środowiska. W tym kontekście, analizy normatywne mogą pomóc w ocenie, jakie działania są potrzebne do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, jak należy alokować zasoby na ochronę różnorodności biologicznej czy jakie są społeczne koszty zanieczyszczenia środowiska. Ekonomia normatywna dostarcza argumentów na rzecz podejmowania działań, które mogą nie być korzystne z krótkoterminowego punktu widzenia ekonomicznego, ale są pożądane z perspektywy długoterminowego dobrobytu społecznego.
Podsumowując, ekonomia normatywna pełni ważną rolę w kształtowaniu polityki gospodarczej, dostarczając narzędzi do oceny, jakie działania powinny zostać podjęte w celu osiągnięcia pożądanych celów społecznych. Mimo że opiera się na subiektywnych wartościach i przekonaniach, stara się oferować obiektywne kryteria do oceny różnych scenariuszy politycznych i gospodarczych, promując debatę na temat tego, jakie wartości powinny kierować działaniami w sferze publicznej.
MOST COMMENTED
Definicje
Prospekt emisyjny (Giełdy Papierów)
Definicje
Akcje blue chip (Akcje)
Definicje
Debiut giełdowy (Giełdy Papierów)
Definicje
Depozyt papierów wartościowych (Papiery Wartościowe)
Definicje
Kapitał własny (Papiery Wartościowe)
Definicje
Wezwanie do wykupu obligacji (Obligacje)
Definicje
Notowanie giełdowe (Giełdy Papierów)